Η επικοινωνία είναι πολύ περισσότερα από τις λέξεις
Οι περισσότεροι μεγαλώσαμε πιστεύοντας ότι η επικοινωνία σημαίνει να μιλάμε σωστά. Να βρίσκουμε τα κατάλληλα επιχειρήματα. Να εξηγούμε καθαρά τι εννοούμε.
Όλα αυτά είναι σημαντικά. Αλλά αποτελούν μόνο ένα μέρος της εικόνας. Στην πραγματικότητα, κάθε στιγμή που βρισκόμαστε απέναντι σε έναν άνθρωπο, επικοινωνούμε.
Επικοινωνούμε με:
- το βλέμμα μας,
- τη στάση του σώματος,
- την απόσταση που κρατάμε,
- τον τόνο της φωνής,
- τη σιωπή μας,
- ακόμη και με τον τρόπο που ακούμε.
Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούμε να επιλέξουμε αν θα επικοινωνήσουμε. Μπορούμε μόνο να επιλέξουμε τι μήνυμα θα μεταφέρουμε.
Η πρώτη εντύπωση δημιουργείται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα
Πριν ακούσει τις λέξεις μας, ο εγκέφαλος του άλλου ανθρώπου έχει ήδη αρχίσει να απαντά σε τρία βασικά ερωτήματα:
- Είμαι ασφαλής μαζί σου;
- Με σέβεσαι;
- Ενδιαφέρεσαι πραγματικά για μένα;
Αυτή η διαδικασία γίνεται σχεδόν αυτόματα. Δεν χρειάζεται να μιλήσουμε. Το σώμα μας έχει ήδη μιλήσει.
Γι’ αυτό και πολλές φορές μια φράση που ειπώθηκε με ειρωνικό τόνο προκαλεί εντελώς διαφορετική αντίδραση από την ίδια ακριβώς φράση που ειπώθηκε με ζεστασιά.
Οι λέξεις είναι ίδιες. Το μήνυμα όμως αλλάζει.
Όταν το σώμα λέει άλλα από το στόμα
Σκέψου έναν φίλο που σου λέει: «Χάρηκα πολύ που σε είδα.»
Την ίδια στιγμή όμως:
- κοιτάζει συνεχώς το κινητό,
- αποφεύγει την οπτική επαφή,
- φαίνεται ανυπόμονος.
Ποιο μήνυμα θα πιστέψεις; Τις λέξεις ή τη συμπεριφορά; Οι περισσότεροι άνθρωποι εμπιστεύονται περισσότερο τη μη λεκτική επικοινωνία.
Και αυτό συμβαίνει γιατί ο εγκέφαλος αναζητά συνέπεια ανάμεσα σε αυτά που λέγονται και σε αυτά που φαίνονται. Όταν δεν υπάρχει συνέπεια, γεννιέται η αμφιβολία.
Οι άνθρωποι δεν θυμούνται μόνο τι τους είπες
Θυμούνται κυρίως πώς ένιωσαν όταν ήταν μαζί σου. Σκέψου έναν δάσκαλο που θυμάσαι ακόμη. Έναν γιατρό. Έναν προϊστάμενο. Έναν φίλο.
Πιθανότατα δεν θυμάσαι όλες τις λέξεις τους. Θυμάσαι όμως αν ένιωσες αποδοχή.
- Ασφάλεια.
- Σεβασμό.
- Ή πίεση.
Η εμπειρία μένει περισσότερο από τις πληροφορίες.
Γιατί δυσκολευόμαστε να ξεκινήσουμε μια συζήτηση;
Πολλοί άνθρωποι φοβούνται την πρώτη κουβέντα. Όχι επειδή δεν έχουν τι να πουν.
Αλλά επειδή φοβούνται πώς θα αξιολογηθούν.
- «Κι αν πω κάτι χαζό;»
- «Κι αν δεν ενδιαφερθεί;»
- «Κι αν με απορρίψει;»
Αυτό το άγχος μάς κάνει να στρέφουμε την προσοχή στον εαυτό μας.
Και όταν ασχολούμαστε υπερβολικά με το πώς φαινόμαστε, σταματάμε να παρατηρούμε τον άνθρωπο απέναντί μας.
Η επικοινωνία όμως δεν είναι παράσταση. Είναι συνάντηση.
Η καλύτερη αρχή δεν είναι η πιο έξυπνη ατάκα
Στα κοινωνικά δίκτυα κυκλοφορούν αμέτρητες λίστες με «10 φράσεις για να πιάσεις κουβέντα».
Η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Οι άνθρωποι δεν συνδέονται επειδή άκουσαν μια πρωτότυπη ερώτηση.
Συνδέονται επειδή ένιωσαν ότι κάποιος ενδιαφέρθηκε πραγματικά. Η καλύτερη αρχή είναι η αυθεντικότητα.
Ένα ειλικρινές: «Πώς είσαι σήμερα;» ειπωμένο με πραγματικό ενδιαφέρον, αξίζει περισσότερο από την πιο έξυπνη ατάκα.
Η δύναμη της περιέργειας
Οι άνθρωποι αγαπούν να αισθάνονται ότι κάποιος ενδιαφέρεται για τον κόσμο τους.
- Ρώτησε.
- Άκου.
- Δώσε χρόνο.
- Απόφυγε να διακόπτεις.
Η περιέργεια δημιουργεί σύνδεση. Η βεβαιότητα δημιουργεί απόσταση.
Τρεις μικρές αλλαγές που μεταμορφώνουν κάθε συζήτηση
1. Κοίτα τον άλλον όταν σου μιλά
Η οπτική επαφή δείχνει παρουσία. Δεν χρειάζεται να είναι έντονη ή επίμονη. Αρκεί να δείχνει ότι είσαι εκεί.
2. Άφησε μικρές παύσεις
Δεν χρειάζεται να γεμίζουμε κάθε δευτερόλεπτο με λέξεις. Η σιωπή δίνει χώρο στη σκέψη.
Και πολλές φορές οι πιο ουσιαστικές κουβέντες γεννιούνται μέσα σε μια μικρή παύση.
3. Μην βιάζεσαι να μιλήσεις για τον εαυτό σου
Όταν κάποιος μοιράζεται μια εμπειρία, η πρώτη μας αντίδραση είναι συχνά:
«Κι εγώ…» Όμως πριν μιλήσουμε για εμάς, αξίζει να μείνουμε λίγο ακόμη στον κόσμο του άλλου. Εκεί χτίζεται η εμπιστοσύνη.
Η ουσιαστική επικοινωνία είναι μια επιλογή
Κάθε μέρα συναντάμε δεκάδες ανθρώπους. Κάποιες συναντήσεις μένουν επιφανειακές. Κάποιες γίνονται σχέσεις ζωής.
Η διαφορά δεν βρίσκεται πάντα στις λέξεις. Βρίσκεται στην πρόθεση. Στην παρουσία.
Στην προθυμία να δούμε πραγματικά τον άνθρωπο απέναντί μας.
Γιατί, τελικά, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν αναζητούν εντυπωσιακούς συνομιλητές.
Αναζητούν ανθρώπους που τους κάνουν να αισθάνονται ότι έχουν αξία.
Μια άσκηση για αυτή την εβδομάδα
Σε κάθε συζήτηση που θα κάνεις τις επόμενες ημέρες, δοκίμασε να εφαρμόσεις τρεις μικρές αλλαγές:
- Άφησε το κινητό στην άκρη.
- Κάνε μία ανοιχτή ερώτηση και άκου χωρίς να διακόψεις.
- Πριν απαντήσεις, κάνε μια μικρή παύση δύο δευτερολέπτων.
Στο τέλος της ημέρας αναρωτήσου:
Άλλαξε κάτι στον τρόπο που επικοινώνησα;
Ίσως διαπιστώσεις ότι οι μεγαλύτερες αλλαγές στις σχέσεις μας δεν ξεκινούν από μεγάλες αποφάσεις, αλλά από μικρές καθημερινές συνήθειες.
Συμπέρασμα
Η επικοινωνία δεν αρχίζει όταν μιλάμε. Αρχίζει όταν βρισκόμαστε απέναντι σε έναν άνθρωπο.
Κάθε βλέμμα, κάθε χαμόγελο, κάθε παύση και κάθε χειρονομία μεταφέρουν ένα μήνυμα. Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν επικοινωνούμε.
Το ερώτημα είναι: Τι μήνυμα στέλνουμε πριν ακόμη πούμε την πρώτη μας λέξη;
Ίσως εκεί να κρύβεται το μυστικό κάθε ουσιαστικής σχέσης.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Μπορεί να υπάρξει επικοινωνία χωρίς λόγια;
Ναι. Η στάση του σώματος, το βλέμμα, οι εκφράσεις του προσώπου, η σιωπή και ο τόνος της φωνής μεταφέρουν πληροφορίες που επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον άλλον.
Γιατί η πρώτη εντύπωση είναι τόσο σημαντική;
Οι πρώτες στιγμές μιας συνάντησης επηρεάζουν το αίσθημα ασφάλειας και εμπιστοσύνης. Αν ο άλλος νιώσει σεβασμό και ενδιαφέρον, είναι πιο πιθανό να συμμετάσχει σε έναν ουσιαστικό διάλογο.
Πώς μπορώ να γίνω καλύτερος συνομιλητής;
Δείξε παρουσία, άκου χωρίς να διακόπτεις, κάνε ανοιχτές ερωτήσεις και προσπάθησε να κατανοήσεις πριν απαντήσεις.
